Kimler için?
Çevresel Ürün Beyanı (EPD), ISO 14025'e göre hazırlanan, bağımsız doğrulanan ve bir program operatörünün sicilinde yayımlanan üçüncü tip çevre beyanıdır; beş yıl geçerlidir. En çok yapı ürünlerinde istenir: çelik ve alüminyum yapı ürünleri, çimento ve beton, seramik, yalıtım, alçı, cam, ahşap esaslı levha, kablo, boya. AB Yapı Ürünleri Tüzüğü'nün iklim göstergeleri ve LEED, BREEAM gibi yeşil bina sistemleri bu talebi artırıyor.
Yapı dışı ürünler için de kurallar var: işlenmiş metal ürünler, makine ve parçaları, gübre, kablo.
Süreç
- Ürün kategori kuralı (PCR). Ürününüze uyan kural seçilir; yapı ürünlerinde çatı kural EN 15804+A2'dir. Kural yoksa operatörle yol belirlenir.
- LCA. Kurala göre yaşam döngüsü değerlendirmesi: zorunlu modüller (üretim, yaşam sonu ve ötesi) ve istenen etki kategorileri; bir tam yıllık üretim verisiyle.
- LCA raporu ve beyan taslağı. Doğrulayıcı için ayrıntılı rapor, operatör şablonunda EPD taslağı.
- Doğrulama. Operatörün onayladığı bağımsız doğrulayıcı inceler; soru turlarını biz yönetir, cevapları hazırlarız.
- Tescil ve yayım. Operatör beyanı kayıt numarasıyla yayımlar; sizin adınıza, sizin hesabınızdan.
Teslim ettiklerimiz
- Kural seçimi ve kapsam notu
- Doldurulmuş veri toplama formu ve envanter
- Kurala uygun LCA raporu (doğrulayıcı için)
- EPD belgesi taslağı, operatör şablonunda
- Doğrulayıcı seçimi için liste ve doğrulama turlarının yönetimi
- Operatör kaydı ve yayım takibi
- Kullanım kılavuzu: EPD nerede, nasıl gösterilir; ne söylenmez
Sizden isteyeceklerimiz
- Ürün karbon ayak izindeki veriler: reçete, tedarikçiler, enerji, fire, ambalaj
- Bir tam yıllık üretim verisi (kuralın istediği dönem)
- Su tüketimi, emisyon ölçümleri, atık türleri ve bertaraf yolları
- Ürün yoğunluğu, teknik özellikler ve kullanım ömrü varsayımları
- Montaj ve yıkım bilgileri (yapı ürünlerinde)
- Varsa yenilenebilir elektrik belgesi (YEK-G)
Operatör, doğrulayıcı ve dış ücretler
Türkiye'de üreticilerin büyük çoğunluğu International EPD System'in Türkiye ortağı EPD Türkiye üzerinden yayımlıyor; EPD Hub gibi tek fiyatlı yabancı operatörler de seçenektir. Operatör üyeliği, beyan kaydı ve doğrulayıcı ücreti size aittir ve operatörün yayımladığı tarifeyle değişir; teklifte hepsini ayrı satır olarak gösteririz.
Önemli bir ayrıntı: International EPD System kuralları şebeke elektriğini pazar temelli modeller. Yenilenebilir elektrik belgeniz (YEK-G) yoksa ihtiyatlı bir elektrik faktörü kullanılır ve sonuç belirgin biçimde yükselir. Bunu teklif aşamasında konuşuruz.
EPD belgesi, Ticaret Bakanlığı'nın pazara giriş belgesi desteği listesindedir; danışmanlık gideri destek dışıdır. Başvuru koşullarını ihracatçı birliğiniz teyit eder.
Süre ve fiyat
Tek ürün, mevcut kuralla: LCA 4–8 hafta, doğrulama 2–4 hafta, yayım bir hafta; toplam 8–14 hafta. Aynı ürün ailesinde ek beyanlar daha kısa sürer. Fiyat ürün ve beyan sayısına, kuralın istediği modüllere ve veri hazırlığının durumuna göre yazılı teklifte belirlenir; dış ücretler ayrıdır.
Ön görüşme, kapsam tespiti ve veri hazırlığı hemen başlar; teslim tarihi yazılı teklifte yer alır.
Kim hazırlar? Raporu Axosfer hazırlar ve imzalar: kapsamı belirler, hesabı yapar, Axosfer rapor standardıyla ve QR doğrulamasıyla teslim eder. Hesabı kontrol eden ve yöntem seçimlerini onaylayan mühendis, rapordaki teknik kontrol bölümünü imzalar; adı ve meslek unvanı teklifte yazılır. Doğrulama bağımsız doğrulayıcıdadır; biz doğrulama yapmayız, doğrulayıcıyı siz seçersiniz.
Sık sorulanlar
EPD'yi siz mi yayımlıyorsunuz?
Hayır. EPD'yi program operatörü, bağımsız doğrulamadan sonra sizin adınıza yayımlar. Biz çalışmayı yapar, beyanı hazırlar ve süreci yönetiriz. Doğrulanmamış bir çalışmayı EPD diye adlandırmayız.
Doğrulayıcıyı kim seçer?
Operatörün onayladığı doğrulayıcılar arasından siz seçersiniz; biz liste ve karşılaştırma veririz. Doğrulayıcıyla sözleşmeyi siz yaparsınız; bağımsızlık böyle korunur.
Birden çok ürünümüz var; her biri için ayrı EPD mi gerekir?
Kural izin veriyorsa benzer ürünler tek beyanda temsil edilebilir ya da bir ürün ailesi için ortak beyan yapılabilir. Hangi yolun uygun olduğunu kapsam aşamasında belirleriz.
Elektrik belgesi (YEK-G) gerçekten şart mı?
Şart değil, ama International EPD System kurallarında belgesiz şebeke elektriği için ihtiyatlı faktör kullanılır ve sonuç yükselir. Elektrik payı yüksek ürünlerde belge almak çoğu zaman en etkili adımdır; kararı rakamlarla birlikte veririz.