Risk nerede?
Kurşun-asit akülerde şarjın özellikle son evresinde elektrolitteki su ayrışır ve hidrojen açığa çıkar. Hidrojen çok hafiftir, havayla geniş bir aralıkta (hacimce yaklaşık %4 ile %75 arası) yanıcı karışım oluşturur ve çok küçük bir enerjiyle tutuşabilir.
- Şarj sırasında akü hücreleri
- Akü kapakları ve tapalar
- Tavan altında birikme
- Şarj cihazı ve fiş-priz
- Bakım ve su ekleme sırasındaki işler
Lityum-iyon aküler normal şarjda hidrojen çıkarmaz. Arıza durumunda (termal kaçak) ise yanıcı gaz ve yangın riski oluşur. İki tür akü ayrı değerlendirilir.
Uzman notuHesapta belirleyici olan, şarj cihazının etiketindeki en yüksek akım değil, şarjın sonundaki gazlanma akımıdır. Bu akım akünün tipine ve şarj yöntemine göre değişir. Bu yüzden sahada akü ve şarj cihazı etiketlerini ayrı ayrı okur, aynı anda kaç akünün şarj edildiğini vardiya düzeninden öğreniriz. Hidrojen yükseldiği için havalandırmada üst açıklık, alttakinden daha önemlidir.
O. Ferhat ANAÇ
Nasıl değerlendiriyoruz?
- Akü ve şarj cihazı bilgileri. Akü gerilimi, kapasitesi ve hücre sayısı ile şarj cihazlarının tipi etiketlerden kaydedilir. Aynı anda kaç akünün şarj edildiği sorulur.
- Hidrojen hesabı. Çıkan hidrojen miktarı hesaplanır. Gereken havalandırma, akü standartlarındaki (EN IEC 62485 serisi) yöntemle karşılaştırılır.
- Havalandırma. Şarj alanının açık bir holde mi, ayrı bir odada mı olduğu belirlenir. Doğal veya mekanik havalandırma ve açıklıklar sahada ölçülür.
- Bölge kararı. Akülerin hemen yakını ile odanın geneli ayrı ayrı değerlendirilir. Sonuç bağımsız bir yöntemle sağlanır.
- Tutuşturucu kaynaklar. Şarj cihazının ve prizlerin akülere göre konumu, statik elektrik ve bakım sırasında yapılan işler değerlendirilir.
Sık gördüğümüz eksikler
- Akü şarj alanının dokümanda hiç yer almaması.
- Şarjın raf altlarında, kapalı köşelerde veya havalandırması olmayan odalarda yapılması.
- Yalnız alçak seviyede havalandırma açıklığı bulunması. Hidrojen tavan altında birikir.
- Şarj cihazının akülerin hemen üzerine monte edilmesi.
- Mekanik havalandırmanın şarjla birlikte çalıştığından emin olunmaması.
- Lityum-iyon akülere geçildiğinde dokümanın güncellenmemesi.
Sizden isteyeceklerimiz
- Forklift ve akü listesi (etiket fotoğrafları yeterli)
- Şarj cihazlarının etiketleri
- Şarj alanının ölçüleri ve yerleşimi
- Havalandırma bilgisi (varsa fan debisi)
- Vardiya ve şarj düzeni
Elinizde olmayanları sahada ölçer, birlikte tamamlarız.
Raporda ne alırsınız?
Hidrojen, havalandırma ve bölge hesabının föyü ile bölge haritası. Şarj alanına asılacak kurallar (ateş ve sigara yasağı, şarjdan önce yapılacak kontroller) ve aksiyon planı.

Sık sorulanlar
Lityum-iyon aküler için de PKD gerekir mi?
Lityum-iyon aküler normal şarjda hidrojen çıkarmaz, bu yüzden patlayıcı ortam değerlendirmesinin sonucu farklı olabilir. Arıza durumunda çıkabilecek yanıcı gazlar ve yangın riski ise ayrıca değerlendirilir. İşletmede iki tür de varsa her biri ayrı ele alınır.
Şarj alanında fan var. Yeterli mi?
Fanın debisi hesaplanan ihtiyaçla karşılaştırılır. Fanın şarjla birlikte çalışıp çalışmadığı ve arızada ne olacağı da raporda yazılır ve kontrol planına alınır.
Şarj alanı büyük bir holün içinde. Yine de bölge çıkar mı?
İyi havalanan büyük bir holde bölge çoğu zaman akülerin yakınıyla sınırlı kalır. Kesin sonuç akü sayısına, şarj akımına ve havalandırmaya bağlıdır ve bunu hesap belirler.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinize özgü sonucu, sahadaki bilgilere dayanan hesap belirler.