İki ATEX, iki ayrı yükümlülük
| İşyeri tarafı | Ürün tarafı | |
|---|---|---|
| AB direktifi | 1999/92/AT (“ATEX 137”) | 2014/34/AB (“ATEX 114”) |
| Türkiye'de | Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik (2013) | Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik (2016) |
| Yükümlü | İşveren | Üretici, ithalatçı ve dağıtıcı |
| Sonuç | Patlamadan korunma dokümanı, bölgeler ve önlemler | Uygunluk değerlendirmesi, Ex işareti ve AB uygunluk beyanı |
İki taraf birbirine bağlıdır. İşyerinin belirlediği bölge, orada kullanılacak ekipmanın kategorisini belirler. Ekipmanın işareti ise o bölgede kullanılıp kullanılamayacağını gösterir.
Uzman notu“ATEX belgesi” aranırken çoğu zaman kastedilen, işyerinin patlamadan korunma dokümanıdır. İşyeri için tek bir “ATEX sertifikası” yoktur. Denetçinin bakacağı şey, tesisin risklerini doğru belirleyen, kararlarını gerekçelendiren ve sahada gerçekten uygulanan bir dokümandır.
O. Ferhat ANAÇ
İşyeri tarafında neler yapıyoruz?
- PKD hazırlama: Yönetmeliğin istediği dokümanın tesisinize özel, hesaplarıyla hazırlanması.
- PKD inceleme: mevcut dokümanın bağımsız olarak yeniden hesaplanması ve bulguların raporlanması.
- Tehlikeli alan sınıflandırması: proje aşamasında ya da değişiklikte bölgelerin ve ekipman gereksinimlerinin belirlenmesi.
- Ex ekipman uygunluğu: ekipmanın işaretinin ve belgelerinin bölgeyle karşılaştırılması.
- Çalışan eğitimi: kendi PKD'nizden hazırlanan eğitimle bölgelerin ve alan kurallarının anlatılması.
- Yıllık gözden geçirme: değişikliklerin izlenmesi ve dokümanın güncel tutulması.
Ürününüz için ATEX belgesi mi arıyorsunuz?
Bir ekipmanı patlayıcı ortamda kullanılmak üzere piyasaya sürecekseniz, uygunluk değerlendirmesi ürün yönetmeliğine göre yapılır. Birçok ekipman kategorisinde bu değerlendirmeye onaylanmış bir kuruluş katılır. Biz ürün belgelendirmesi yapmıyoruz. Ekipmanınızı kullanacak işyerinde ise hangi bölgede ve hangi koşullarda kullanılabileceğini değerlendirebiliriz.
Bir ATEX danışmanından ne beklemelisiniz?
- Her bölge kararının hesabını ve dayanağını gösterebilmeli.
- Havalandırmayı ve kaynakları varsaymak yerine sahada ölçmeli.
- Ekipmanın Ex işaretini bölgeyle ve maddeyle karşılaştırmalı.
- Önlemleri sorumlusu ve terminiyle, uygulanabilir biçimde yazmalı.
- Dokümanın güncel kalması için bir kontrol planı bırakmalı.
Elinizdeki dokümanı bu ölçütlerle sınamak için PKD kontrol listesini kullanabilirsiniz.
Sık sorulanlar
İşyeri için “ATEX belgesi” diye bir belge var mı?
İşyeri için bu adla tek bir belge yoktur. İşyerinin yükümlülüğü patlamadan korunma dokümanını hazırlamak ve önlemleri uygulamaktır. Ekipman için ise üreticinin AB uygunluk beyanı ve gerektiğinde onaylanmış kuruluş sertifikası bulunur.
ATEX danışmanlığı ile PKD hazırlama aynı şey mi?
Uygulamada çoğunlukla aynı işi anlatır. ATEX danışmanlığı daha geniş bir kavramdır ve dokümanın yanında sınıflandırma, ekipman seçimi, inceleme ve eğitimi de kapsayabilir.
Türkiye'deki yönetmelik AB'deki ile aynı mı?
İşyeri yönetmeliği 1999/92/AT ile uyumludur ve temel yükümlülükler aynıdır. Türkiye'ye özgü bazı eklemeler de vardır; örneğin iş merkezleri ve sanayi sitelerinde koordinasyon görevinin yönetime verilmesi (Md. 8 (3)).