Un, yem ve tahıl tesisleri için PKD

Risk nerede?

Un, tahıl tozu, kepek, nişasta ve yem tozu havada yeterli yoğunlukta bulut oluşturduğunda patlayabilir. Silo, elevatör, filtre ve pnömatik hatların içinde bu bulut işletmenin olağan bir parçasıdır. Dışarıda ise asıl tehlike biriken toz tabakasıdır: içerideki küçük bir patlama bu tabakayı havaya kaldırır ve binayı saran ikinci, çok daha büyük bir patlamaya yol açabilir.

Tahıl kabul ve boşaltma çukuru
Silolar ve bunkerler
Kovalı elevatörler
Redler ve helezon konveyörler
Valsli değirmenler ve elekler
Aspirasyon filtreleri ve siklonlar
Pnömatik taşıma
Torbalama ve dökme yükleme
Yem pelet presi ve kurutucu

Yanıcı tozların genel değerlendirmesi için yanıcı toz sayfasına bakabilirsiniz.

Uzman notu
Kovalı elevatör, bir un veya yem fabrikasının en kritik ekipmanlarından biridir. İçinde sürekli toz bulutu vardır; bant kayması, sürtünme ve rulman ısınması gibi mekanik tutuşturucu kaynaklar da oradadır. Bu yüzden elevatörlerde bant kayma ve hizalama izlemesini, rulman sıcaklığını ve patlama tahliyesi ya da izolasyonu ayrı ayrı sorgularız.
O. Ferhat ANAÇ

Nasıl değerlendiriyoruz?

Toz özellikleri. Ürünlerin ve ara ürünlerin patlama özellikleri yayımlanmış verilerden ya da test raporlarından alınır. En ince fraksiyon, yani filtre tozu ayrıca ele alınır.
Hat boyunca kaynaklar. Kabulden torbalamaya kadar her ekipmanın içi ve dışı, toz çıkış noktaları ve bu çıkışların sıklığı belirlenir.
Temizlik ve tabaka. Tozun nerede ve ne hızla biriktiği sahada gözlenir. Temizlik düzeni ve izin verilen tabaka bölge kararına bağlanır.
Tutuşturucu kaynaklar. Mekanik sürtünme, sıcak rulmanlar, hammaddedeki yabancı metal, statik elektrik, kurutucu ve pelet presi gibi sıcak ekipman ve sıcak işler değerlendirilir.
Koruyucu önlemler. Silo, elevatör ve filtreler için patlama tahliyesi, bastırma ve izolasyon ihtiyacı belirlenir. Bu sistemlerin boyutlandırılması ayrı bir tasarım işidir.

Sık gördüğümüz eksikler

Yalnız silonun değerlendirilip elevatörlerin, filtrelerin ve pnömatik hatların unutulması.
Elevatörlerde bant kayma ve hizalama izlemesinin olmaması ya da devre dışı bırakılması.
Hammaddedeki yabancı metali ayıran mıknatısların bakımının yapılmaması.
Kirişlerde, kanal üstlerinde ve ekipmanın üzerinde biriken toz.
Basınçlı havayla temizlik yapılması. Bu, toz bulutu oluşturur.
Filtre tozunun ana ürünle aynı kabul edilmesi. En ince toz çoğu zaman en kolay tutuşanıdır.
Kurutucu ve pelet presindeki yangın riskinin toz değerlendirmesinden ayrı tutulması.

Sizden isteyeceklerimiz

Proses akış şeması ve yerleşim planı
Silo, elevatör ve filtrelerin teknik bilgileri
Ürünlerin GBF'leri veya toz test raporları
Patlama kapakları ve izolasyon sistemlerinin belgeleri
Temizlik talimatı ve kayıtları
Ekipmanın Ex belgeleri

Elinizde olmayanları sahada ölçer, birlikte tamamlarız.

Raporda ne alırsınız?

Kabulden torbalamaya bütün hat için toz bölgeleri haritası ve ekipmanın sıcaklık sınırları kontrolü. Bunların yanında temizlik ve tabaka kontrolünün kontrol planı, koruyucu önlem ihtiyaçları, aksiyon planı ve alan kuralları.

Sık sorulanlar

Tesisimiz yeni ve ekipman CE belgeli. Yine de PKD gerekir mi?

Evet. Ekipmanın CE ve Ex belgeleri ürünün tasarımıyla ilgilidir. Bölgeleri, temizlik düzenini ve ekipmanın bölgelere uygunluğunu işletmenin kendisi değerlendirmek zorundadır (Yönetmelik Md. 10).

Silolarımızda patlama kapağı var. Yeterli mi?

Patlama kapağı önemli bir koruyucu önlemdir. Yeterli olup olmadığı ise silonun ve tozun özelliklerine, kapağın boyutuna ve tahliyenin nereye yapıldığına bağlıdır. Patlamanın elevatör ya da filtre gibi bağlantılı ekipmana geçmesini önleyen izolasyon da ayrıca değerlendirilir.

Toz testi yaptırmamız gerekir mi?

Her zaman değil. Un, tahıl ve yem tozları için yayımlanmış veriler çoğu durumda yeterlidir. Sonuç bu verilere çok duyarlıysa ya da ürün alışılmışın dışındaysa test önerilir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinize özgü sonucu, sahadaki bilgilere dayanan hesap belirler.