Risk nerede?
Doğal gaz havadan hafiftir. Sızan gaz yükselir ve havalandırma yetersizse tavan altında birikebilir. Normal çalışmada sızıntı beklenmez, ama contalar, vanalar ve regülatörler arıza durumunda gaz kaçırabilir. Bu yüzden kazan dairesindeki kaynaklar genellikle ikincil derecedir.
- Flanşlı bağlantılar
- Vanalar ve filtreler
- Basınç regülatörü ve sayaç
- Brülör gaz hattı
- Emniyet tahliye ve tahliye ağızları
- Basınç düşürme istasyonu (RMS)
Gaz yakan cihazın kendisi Yönetmelik kapsamı dışındadır (Md. 2 (2) b). Cihaza giden tesisat, armatürler ve RMS ise değerlendirilir.
Uzman notuHesabı en çok etkileyen iki girdi, tesisat basıncı ile üst havalandırma açıklığıdır. 300 mbar'lık bir hatta olası bir sızıntı, 21 mbar'lık hattakinden birkaç kat büyük olur. Bu yüzden basınç kademelerini tesisat projesinden ve regülatör etiketlerinden ayrı ayrı okuruz. Gazın havadan hafif olması ise bir avantajdır: tavana yakın, doğru yerleştirilmiş bir açıklık gazı dışarı taşır. Açıklığın yeri, alanı kadar önemlidir.
O. Ferhat ANAÇ
Nasıl değerlendiriyoruz?
- Kaynakların kaydı. Tesisat basıncı, boru çapları ve armatürler sahada tek tek kaydedilir. Her flanş, vana grubu ve regülatör ayrı bir salınım kaynağıdır.
- Salınım hesabı. Arızada oluşabilecek sızıntı debisi, basınca ve varsayılan delik boyutuna göre hesaplanır. Delik boyutu bir varsayımdır ve raporda ayrıca gerekçelendirilir.
- Havalandırma. Üst ve alt açıklıklar ölçülür, doğal havalandırma debisi hesaplanır. Ardından seyrelme derecesi ve havalandırmanın ne kadar güvenilir olduğu belirlenir.
- Bölge kararı. Bölgenin tipi ve boyutu bulunur, sonuç bağımsız bir yöntemle sağlanır. Kararı ayakta tutan koşullar, örneğin açıklıkların kapatılmaması, kontrol planına yazılır.
- Ekipman ve tutuşturucu kaynaklar. Tavana yakın aydınlatma, fan ve diğer elektrik ekipmanı bölge kararıyla karşılaştırılır. Gaz alarm cihazının ve otomatik kesme vanasının yeri ile test periyodu da değerlendirilir.
Sık gördüğümüz eksikler
- Havalandırma açıklıklarının kışın kapatılması. Hesabın dayandığı varsayım o gün geçersiz kalır.
- Gaz dedektörünün tavandan uzağa takılması, kalibrasyon ve test kayıtlarının tutulmaması.
- Basınç düşürme istasyonunun bina dışında kaldığı için dokümana alınmaması.
- Bölge mesafelerinin hesapsız yazılması: “kazanın çevresinde 1 m” gibi.
- Kazan dairesinin depo gibi kullanılması, içinde yanıcı malzeme ve boş ambalaj birikmesi.
Sizden isteyeceklerimiz
- Kazan dairesi planı ve kesiti (tavan yüksekliği)
- Doğal gaz iç tesisat projesi (basınçlar, çaplar)
- Kazan ve brülör bilgileri
- Gaz alarm ve kesme vanası bakım kayıtları
- RMS'in yeri ve basınç bilgisi
- Elektrik ekipmanı listesi, varsa Ex belgeleri
Elinizde olmayanları sahada ölçer, birlikte tamamlarız.
Raporda ne alırsınız?
Her kaynak için bir hesap föyü, plan ve kesitte bölge haritası ve ekipman gereksinimi. Bunların yanında kararı ayakta tutan koşulların kontrol planı, aksiyon planı ve kazan dairesi kapısına asılabilecek alan kuralları.
Sık sorulanlar
Kazan dairemiz için PKD gerekir mi?
Yönetmelik, patlayıcı ortam oluşabilecek işyerlerinde riskin değerlendirilmesini ve dokümanın hazırlanmasını ister. Doğal gaz tesisatı bu değerlendirmeye girer. Sonuç küçük bir bölge olsa bile bunun gerekçesi dokümanda yazılı olmalıdır.
Gaz alarm cihazımız ve otomatik kesme vanamız var. Bölge yine de çıkar mı?
Alarm ve otomatik kesme önemli koruma önlemleridir ve risk değerlendirmesinde dikkate alınır. Bölge sınıflandırmasına etkisi ise sistemin özelliklerine ve standardın şartlarına bağlıdır. Raporda hangi kararı desteklediği ve test periyodu açıkça yazılır.
Yalnız kazan dairesi için çalışma yaptırabilir miyiz?
Evet. Ancak tesiste yanıcı madde kullanılan başka alanlar varsa PKD bütün işyerini kapsamalıdır ve kazan dairesi çoğu zaman bu dokümanın bir bölümüdür. Kapsamı ön görüşmede ve keşifte birlikte belirleriz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinize özgü sonucu, sahadaki bilgilere dayanan hesap belirler.