Risk nerede?
LPG (propan ve bütan) basınç altında sıvı olarak depolanır. Sızan sıvı hızla buharlaşır ve hacmi kat kat büyür. Oluşan soğuk ve ağır bulut zemin boyunca yayılır; çukurlarda, rögarlarda ve bodrumlarda birikebilir. Tanker dolumunda hortum her söküldüğünde de az miktarda gaz açığa çıkar.
- Tanker dolum bağlantısı
- Tank emniyet ventilleri
- Buharlaştırıcı ve regülatörler
- Flanşlar, vanalar ve pompalar
- Tüp depolama ve değişim alanı
- Forkliftlerin LPG tüpü değişimi
- Yakındaki rögar, kanal ve çukurlar
LPG tank ve tesisatlarının periyodik kontrolü ve LPG'ye özgü mevzuat ayrı yükümlülüklerdir. PKD bunların yerine geçmez. Kontrol raporları ise PKD'de dikkate alınır ve bölge kararlarıyla karşılaştırılır.
Uzman notuLPG'de hesabı en çok değiştiren şey, sızıntının bir yüzeye çarpıp çarpmamasıdır. Serbest bir jet kısa mesafede seyrelir. Aynı sızıntı zemine ya da bir duvara çarparsa ağır gaz gibi yayılır ve bölge birkaç kat büyüyebilir. Bu yüzden flanş ve vanaların zemine ve duvarlara uzaklığını sahada ölçer, yakındaki rögarları bölge sınırıyla birlikte değerlendiririz.
O. Ferhat ANAÇ
Nasıl değerlendiriyoruz?
- Tesisat bilgileri. Tank hacmi ve konumu, işletme basınçları, buharlaştırıcı, regülatör kademeleri ve boru güzergâhı kaydedilir.
- Kaynaklar ve salınım. Dolum bağlantısı, emniyet ventilleri, flanşlar ve vanalar için salınım derecesi ve debisi belirlenir. Hortumun her sökülüşünde açığa çıkan gaz ayrıca ele alınır.
- Yayılma. Gazın bir yüzeye çarpma ihtimali, zemin eğimi, duvarlar ve engeller değerlendirilir. Ağır gazın ulaşabileceği rögar, kanal ve bodrum girişleri işaretlenir.
- Bölge kararı. Tank sahası, dolum noktası ve tüp deposu için bölgeler belirlenir. Sonuç bağımsız bir yöntemle ve sektör uygulamalarıyla karşılaştırılır.
- Tutuşturucu kaynaklar ve önlemler. Saha aydınlatması, araç ve forklift trafiği, statik elektrik ve sıcak işler değerlendirilir. Tanker dolum talimatı ve dolum sırasındaki koordinasyon dokümana yazılır.
Sık gördüğümüz eksikler
- Tankın gaz şirketine veya mülk sahibine ait olduğu gerekçesiyle tank sahasının dokümana alınmaması.
- Tanker dolum noktasının ve dolum sırasındaki koordinasyonun unutulması.
- Bölge içinde kalan rögar ve kanalların kapatılmaması ya da değerlendirilmemesi.
- Tüplerin kapalı, havalandırması zayıf odalarda veya merdiven altlarında bekletilmesi.
- Tank sahasına araç ve forklift girişinin sınırlanmaması.
- Periyodik kontrol raporlarının PKD ile ilişkilendirilmemesi.
Sizden isteyeceklerimiz
- Tank ve tesisat projesi (basınçlar, çaplar)
- Tank sahasının yerleşim planı ve çevresi
- Periyodik kontrol raporları
- Tanker dolum düzeni ve sıklığı
- Tüp sayısı ve depolama yeri
- Saha aydınlatması ve elektrik ekipmanı listesi, varsa Ex belgeleri
Elinizde olmayanları sahada ölçer, birlikte tamamlarız.
Raporda ne alırsınız?
Tank sahası, dolum noktası ve tüp deposu için hesap föyleri ve bölge haritası. Bunların yanında rögar ve kanallar için önlemler, tanker dolum talimatı, aksiyon planı ve sahaya asılabilecek alan kuralları.
Sık sorulanlar
Tank gaz şirketine ait. Bu alan bizim PKD'mize girer mi?
Tank işyerinizin içinde ya da çalışanlarınızın erişebildiği bir yerdeyse, oluşturduğu bölgelerin işyerinize etkisini kendi PKD'nizde değerlendirmeniz gerekir. Bakım, kontrol ve dolum sorumlulukları tank sahibiyle yazılı olarak paylaşılmalıdır.
Yalnız birkaç LPG tüpümüz var. Yine de değerlendirme gerekir mi?
Evet, ama sonuç çoğu zaman basittir: tüplerin nerede ve nasıl saklandığı, değişimin nasıl yapıldığı ve havalandırma. Bunlar birkaç kuralla güvenli hâle getirilir ve dokümanda kısa bir bölümde yazılır.
Forkliftlerimiz LPG ile çalışıyor. Neyi değerlendirmek gerekir?
Başlıca yer, tüp değişiminin yapıldığı ve dolu ve boş tüplerin bekletildiği alandır. Forkliftlerin tehlikeli bölgelere girip girmediği de ayrıca kontrol edilir, çünkü standart bir forklift tutuşturucu kaynaktır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinize özgü sonucu, sahadaki bilgilere dayanan hesap belirler.