Tablo
37 madde.
| Madde | LEL % | UEL % | 1 LEL (ppm) | Parlama noktası °C | AIT °C | T sınıfı | Gaz grubu | Yoğunluk (hava = 1) | Kaynak |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| MetanCAS 74-82-8 | 4,4 | 17 | 44.000 | gaz | 595 | T1 | IIA | 0,55 (hafif) | a |
| EtanCAS 74-84-0 | 2,4 | 15,5 | 24.000 | gaz | 515 | T1 | IIA | 1,04 (havaya yakın) | b |
| PropanCAS 74-98-6 | 1,7 | 10,8 | 17.000 | gaz | 450 | T2 | IIA | 1,52 (ağır) | a |
| n-BütanCAS 106-97-8 | 1,4 | 9,3 | 14.000 | gaz | 372 | T2 | IIA | 2,01 (ağır) | b |
| İzobütanCAS 75-28-5 | 1,3 | 9,8 | 13.000 | gaz | 460 | T1 | IIA | 2,01 (ağır) | b |
| EtilenCAS 74-85-1 | 2,3 | 36 | 23.000 | gaz | 440 | T2 | IIB | 0,97 (havaya yakın) | b |
| PropilenCAS 115-07-1 | 2 | 11,1 | 20.000 | gaz | 455 | T1 | – | 1,45 (ağır) | b |
| AsetilenCAS 74-86-2 | 2,3 | 100 | 23.000 | gaz | 305 | T2 | IIC | 0,90 (hafif) | b |
| HidrojenCAS 1333-74-0 | 4 | 77 | 40.000 | gaz | 500 | T1 | IIC | 0,07 (hafif) | a |
| AmonyakCAS 7664-41-7 | 14 | 33,6 | 140.000 | gaz | 630 | T1 | IIA | 0,59 (hafif) | a |
| Karbon monoksitCAS 630-08-0 | 10,9 | 74 | 109.000 | gaz | 607 | T1 | – | 0,97 (havaya yakın) | b |
| Etilen oksitCAS 75-21-8 | 2,6 | 100 | 26.000 | gaz | 429 | T2 | IIB | 1,52 (ağır) | b |
| AsetonCAS 67-64-1 | 2,5 | 14,3 | 25.000 | −20 | 465 | T1 | IIA | 2,01 (ağır) | a |
| EtanolCAS 64-17-5 | 3,1 | 27,7 | 31.000 | 12 | 363 | T2 | IIB | 1,59 (ağır) | a |
| MetanolCAS 67-56-1 | 6 | 50 | 60.000 | 9 | 440 | T2 | IIA | 1,11 (ağır) | a |
| İzopropanolCAS 67-63-0 | 2 | 12,7 | 20.000 | 12 | 399 | T2 | – | 2,07 (ağır) | b |
| n-BütanolCAS 71-36-3 | 1,4 | 12 | 14.000 | 35 | 343 | T2 | – | 2,56 (ağır) | b |
| ToluenCAS 108-88-3 | 1 | 7,8 | 10.000 | 4 | 480 | T1 | IIA | 3,18 (ağır) | a |
| o-KsilenCAS 95-47-6 | 1 | 7,6 | 10.000 | 30 | 470 | T1 | – | 3,67 (ağır) | b |
| m-KsilenCAS 108-38-3 | 1 | 7 | 10.000 | 25 | 465 | T1 | – | 3,67 (ağır) | b |
| p-KsilenCAS 106-42-3 | 0,9 | 7,6 | 9.000 | 25 | 535 | T1 | – | 3,67 (ağır) | b |
| BenzenCAS 71-43-2 | 1,2 | 8,6 | 12.000 | −11 | 498 | T1 | IIA | 2,70 (ağır) | b |
| n-PentanCAS 109-66-0 | 1,1 | 8,7 | 11.000 | −40 | 243 | T3 | IIA | 2,49 (ağır) | b |
| n-HekzanCAS 110-54-3 | 1 | 8,9 | 10.000 | −26 | 225 | T3 | IIA | 2,98 (ağır) | a |
| n-HeptanCAS 142-82-5 | 0,85 | 6,7 | 8.500 | −7 | 204 | T3 | IIA | 3,46 (ağır) | b |
| SiklohekzanCAS 110-82-7 | 1 | 8 | 10.000 | −17 | 244 | T3 | – | 2,91 (ağır) | b |
| Etil asetatCAS 141-78-6 | 2 | 12,8 | 20.000 | −4 | 427 | T2 | IIA | 3,04 (ağır) | a |
| Metil asetatCAS 79-20-9 | 3,1 | 16 | 31.000 | −10 | 505 | T1 | – | 2,56 (ağır) | b |
| n-Bütil asetatCAS 123-86-4 | 1,2 | 8,5 | 12.000 | 22 | 390 | T2 | – | 4,01 (ağır) | b |
| Dietil eterCAS 60-29-7 | 1,7 | 48 | 17.000 | −45 | 160 | T4 | IIB | 2,56 (ağır) | a |
| Tetrahidrofuran (THF)CAS 109-99-9 | 1,5 | 12,4 | 15.000 | −14 | 230 | T3 | – | 2,49 (ağır) | b |
| AsetaldehitCAS 75-07-0 | 4 | 60 | 40.000 | −38 | 155 | T4 | – | 1,52 (ağır) | b |
| Asetik asitCAS 64-19-7 | 4 | 19,9 | 40.000 | 39 | 510 | T1 | – | 2,07 (ağır) | b |
| Dimetilformamid (DMF)CAS 68-12-2 | 1,8 | 16 | 18.000 | 58 | 440 | T2 | – | 2,52 (ağır) | b |
| StirenCAS 100-42-5 | 1 | 8 | 10.000 | 30 | 490 | T1 | – | 3,60 (ağır) | b |
| Karbon disülfürCAS 75-15-0 | 0,6 | 60 | 6.000 | −30 | 90 | T6 | IIC | 2,63 (ağır) | a |
| Dizel yakıtıkarışım | GBF | GBF | – | > 55 | 220 | T3 | IIA | – | a |
Kaynak a: GESTIS, NIOSH ve ISO/IEC 80079-20-1 verilerinin derlemesi; kaynaklar arasındaki aralığın ihtiyatlı ucu (en düşük LEL ve AIT, en yüksek UEL). Kaynak b: IEC 60079-20-1:2010 veri tablosu; gaz grubu boş olan maddelerde grup o tabloda verilmemiştir. Dizelin parlama noktası alt sınırı EN 590'dandır; patlama sınırları için ürünün GBF'sine bakın. Bir değeri ppm, g/m³ ya da %LEL'e çevirmek için LEL hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sütunlar ne anlatır?
- LEL ve UEL. Alt ve üst patlama sınırı: madde havayla bu iki derişim arasında karıştığında tutuşabilir. Hacimce yüzde olarak verilir.
- 1 LEL (ppm). Alt patlama sınırının ppm karşılığı (LEL × 10.000). Dedektörün %LEL göstergesini ölçüm raporundaki ppm değeriyle karşılaştırmaya yarar.
- Parlama noktası. Sıvının üzerindeki buharın bir test alevi ile tutuşabildiği en düşük sıvı sıcaklığı. Sıvı bu sıcaklığın üstünde işleniyorsa patlayıcı buhar oluşabilir.
- AIT ve T sınıfı. Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı. Bölgedeki ekipmanın en yüksek yüzey sıcaklığı bunun altında kalmalıdır. Tablodaki T sınıfı, ekipmanda en az aranması gereken sınıftır: T3 yazıyorsa T3, T4, T5 ve T6 uygundur.
- Gaz grubu. IIA, IIB ya da IIC. IIC en zorlu gruptur; IIC işaretli ekipman bütün gaz gruplarında kullanılabilir, IIA işaretli ekipman yalnız IIA maddelerinde.
- Yoğunluk. Havaya göre bağıl yoğunluk (mol kütlesi / 28,96). 1'den büyükse buhar zemine çöker; çukur, kanal ve rögarlarda birikebilir.
Değerler neden kaynaktan kaynağa değişir?
Patlama sınırları ve tutuşma sıcaklığı birer test sonucudur: test düzeneği, sıcaklık ve basınç değiştikçe değerler de değişir. Bu yüzden kaynaklar çoğu zaman bir aralık verir; örneğin metanın alt patlama sınırı kaynağa göre %4,4 ile %5,0 arasındadır. Patlamadan korunma dokümanında ihtiyatlı değer seçilir ve kaynağı yazılır.
Elinizdeki güvenlik bilgi formunda (Bölüm 9) farklı bir değer varsa, özellikle karışımlarda, o değer esas alınır.
Bu tablo PKD'nin neresinde durur?
- Madde özellikleri. Dokümanın ilk adımı, tesisteki her yanıcı maddenin bu değerlerini kaynağıyla yazmaktır.
- Ekipman seçimi. T sınıfı ve gaz grubu, bölgedeki Ex ekipmanın uygunluğunu belirler. Kontrol için Ex uygunluk kontrolü aracını kullanabilirsiniz.
- Yayılma davranışı. Havadan ağır buharlar alçak noktalarda birikebilir; bu noktalar dokümanda ayrıca değerlendirilir.
Tablo bölge kararı vermez. Bölgenin türü ve büyüklüğü; salınımın nerede, ne sıklıkta ve ne kadar olduğuna ve havalandırmaya göre hesaplanır.
Kaynaklar
- GESTIS madde veri tabanı (IFA, Almanya)
- NIOSH (ABD)
- ISO/IEC 80079-20-1 (gaz ve buharların sınıflandırma verileri) ve önceki baskısı IEC 60079-20-1:2010
- EN 590 (dizel yakıtı)
Bu tablo bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinizdeki madde için ürünün güncel güvenlik bilgi formu ve ilgili standartlar esas alınır.
Sık sorulanlar
LEL ile UEL arasındaki fark nedir?
LEL alt, UEL üst patlama sınırıdır. Derişim LEL'in altındaysa karışım tutuşmak için fazla zayıf, UEL'in üstündeyse fazla zengindir; arası patlama aralığıdır. Bir sızıntı önce LEL'e ulaştığı için güvenlikte genellikle LEL esas alınır.
Havadan ağır gaz ne demek?
Bağıl yoğunluğu 1'den büyük olan gaz ya da buhar havadan ağırdır: sızdığında yükselmez, zemine çöker ve alçak yerlerde birikir. Propan, bütan ve çözücü buharlarının çoğu böyledir. Hidrojen, metan ve amonyak havadan hafiftir.
Tabloda T3 yazıyor; T4 ekipman kullanabilir miyim?
Evet. Sınıf numarası büyüdükçe izin verilen yüzey sıcaklığı düşer: T4 ekipmanın yüzeyi en çok 135 °C, T3'ünki 200 °C olabilir. T3 gereken yerde T3, T4, T5 ve T6 uygundur.
Aradığım madde tabloda yok. Ne yapmalıyım?
Ürünün güvenlik bilgi formunun 9. bölümüne bakın; patlama sınırları, parlama noktası ve tutuşma sıcaklığı orada yazar. GESTIS veri tabanı da çok sayıda maddenin verisini ücretsiz sunar. Karışımlarda değerler bileşime göre değişir; tedarikçinin verisi esas alınır.