Risk nerede?
Püskürtme sırasında boya ve tinerdeki solventler buharlaşır. Püskürtmenin oluşturduğu ince damlacıklar (sis), parlama noktasının altındaki sıcaklıklarda bile tutuşabilir. Bu yüzden kabinin güvenliği büyük ölçüde egzozun yeterli ve sürekli çalışmasına bağlıdır.
- Kabin içi ve tabanca çevresi
- Egzoz kanalı ve filtreler
- Kabin açıklıkları ve egzoz çıkışı
- Boya hazırlama ve karıştırma
- Tiner ve boya deposu
- Kirli bez ve atık kapları
- Kurutma bölümü
Toz boya (elektrostatik) kabinlerinde risk yanıcı tozdur ve değerlendirme toz bölgeleriyle yapılır.
Uzman notuEgzoz çalışırken kabindeki ortalama solvent derişimi çoğu zaman alt patlama sınırının küçük bir kesridir. Asıl soru, egzoz durduğunda ya da filtreler tıkandığında ne olduğudur. Bu yüzden egzozla tabanca arasındaki kilitlemeyi ve filtre değişim düzenini raporda karar koşulu olarak yazar, kontrol planına alırız.
O. Ferhat ANAÇ
Nasıl değerlendiriyoruz?
- Kimyasallar. Boya, tiner ve temizlik solventlerinin güvenlik bilgi formlarından parlama noktası, patlama sınırları ve bileşim alınır. Günlük kullanım miktarı da sorulur.
- Egzoz debisi. Kabin egzoz debisi ölçülür veya belgelerden alınır. Filtre doluluğunun debiyi ne kadar düşürdüğü sorgulanır.
- Derişim hesabı. Püskürtme sırasında kabindeki ortalama solvent derişimi, alt patlama sınırının yüzdesi (%LEL) olarak hesaplanır.
- Kilitleme. Egzoz çalışmadan tabancanın çalışmaması (kilitleme) ve izleme gibi önlemlerin bölge kararına etkisi değerlendirilir. Bu koşullar kontrol planına yazılır.
- Tutuşturucu kaynaklar. Kabin içi aydınlatma ve fan motoru değerlendirilir. Tabanca, kaplar, iş parçası, zemin ve çalışan için topraklama ve statik elektrik kontrol edilir.
Sık gördüğümüz eksikler
- Kabin içinin gerekçesiz biçimde tamamen Bölge 1 ya da hiç bölge yokmuş gibi yazılması.
- Egzoz debisinin ölçülmemesi ve filtre değişim düzeninin bölge kararına bağlanmaması.
- Boya hazırlama yeri ve tiner deposunun unutulması.
- İş parçası askılarında boya birikmesiyle topraklamanın kopması.
- Kirli bezlerin ve boya atıklarının açık kaplarda biriktirilmesi.
- Kabin dışındaki elektrik ekipmanının açıklıklara ve egzoz çıkışına göre konumunun kontrol edilmemesi.
Sizden isteyeceklerimiz
- Kabin üreticisinin teknik dosyası ve uygunluk belgeleri
- Boya, tiner ve solventlerin GBF'leri
- Kullanım miktarları
- Egzoz fanı bilgileri, varsa ölçüm raporu
- Kabin içi ekipmanın Ex belgeleri
- Topraklama ölçüm raporu
Elinizde olmayanları sahada ölçer, birlikte tamamlarız.
Raporda ne alırsınız?
%LEL ve havalandırma hesabı, kabin ve çevresi için bölge haritası. Kilitleme ve filtre değişimi gibi koşulların kontrol planı, statik elektrik önlemleri ve kabin kapısına asılacak alan kuralları.

Sık sorulanlar
Su bazlı boya kullanıyoruz. PKD gerekir mi?
Su bazlı boyaların çoğu bir miktar yanıcı solvent içerir. Karar, güvenlik bilgi formundaki parlama noktası ve bileşime bakılarak verilir. Tiner, temizlik solventi ve diğer kimyasallar da değerlendirilir.
Kabin üreticisi uygunluk belgesi verdi. Yeterli mi?
Üreticinin belgesi kabinin tasarımıyla ilgilidir. Kabinin işletmenizde nasıl kullanıldığı (boya türü, miktar, bakım, çevresi) ise PKD'de değerlendirilir. Üreticinin kabin için belirlediği bölgeler ve koşullar varsa raporda dikkate alınır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinize özgü sonucu, sahadaki bilgilere dayanan hesap belirler.