Risk nerede?
Un, şeker, nişasta, yem, ahşap, plastik ve alüminyum gibi metal tozları havayla patlayıcı bir bulut oluşturabilir. Zeminde, kirişlerde ve ekipmanın üstünde biriken toz, küçük bir olayla havalanıp çok daha büyük bir patlamaya yol açabilir. Sıcak yüzeylerdeki toz tabakası ise kendi başına tutuşabilir.
- Silo ve bunkerler
- Elevatör ve konveyörler
- Öğütme, eleme ve karıştırma
- Torbalama ve boşaltma noktaları
- Toz toplama filtreleri ve siklonlar
- Pnömatik taşıma
- Zımpara, kesme ve talaş
Uzman notuToz için belirleyici soru çoğu zaman şudur: Tesiste ne kadar toz birikmesine izin veriliyor? Göze ince görünen bir tabaka bile havalandığında odanın büyük bölümünde patlayıcı bir bulut oluşturmaya yetebilir. Bu yüzden temizlik düzenini ve izin verilen tabakayı bölge kararının parçası olarak yazar, kontrol planına alırız.
O. Ferhat ANAÇ
Nasıl değerlendiriyoruz?
- Toz özellikleri. Tozun bulut ve tabaka hâlindeki tutuşma sıcaklıkları, tutuşma enerjisi, patlama şiddeti ve iletkenliği belirlenir. Toz grubu (IIIA, IIIB, IIIC) buna göre seçilir. Veri yoksa yayımlanmış verilerden yararlanılır veya test önerilir.
- Kaynaklar ve tabaka. Toz çıkan noktalar ve ne sıklıkla toz çıktığı belirlenir. Temizlik düzeni ve biriken tabakanın kalınlığı sahada gözlenir.
- Bölgeler. Ekipmanın içi ve çevresi için Bölge 20, 21 ve 22 belirlenir. Ekipmanın bulut ve tabaka için sıcaklık sınırları kontrol edilir.
- Koruyucu önlemler. Filtre, silo ve elevatörlerde patlama tahliyesi, bastırma veya izolasyon ihtiyacı belirlenir. Bu sistemlerin boyutlandırılması ayrı bir tasarım işidir.
- Tutuşturucu kaynaklar. Sıcak yüzeyler, mekanik kıvılcım, statik elektrik, kendiliğinden ısınma ve sıcak işler değerlendirilir.
Sık gördüğümüz eksikler
- Tozun yanıcı olmadığının varsayılması, elde hiç toz verisi olmaması.
- Temizlik düzeninin bölge kararına bağlanmaması, biriken tabakanın görmezden gelinmesi.
- Toz toplama filtresinin içinin değerlendirilmemesi.
- Basınçlı havayla temizlik yapılması. Bu, toz bulutu oluşturur.
- Ekipmanın üstünde ve aydınlatma armatürlerinde biriken toz.
- Silo ve filtrelerde patlama tahliyesi veya izolasyon ihtiyacının hiç sorgulanmaması.
Sizden isteyeceklerimiz
- Proses akış şeması ve yerleşim planı
- Tozun GBF'si, varsa test raporu
- Toz toplama sistemi bilgileri
- Silo, filtre ve elevatör teknik bilgileri
- Temizlik talimatı ve kayıtları
- Ekipmanın Ex belgeleri
Elinizde olmayanları sahada ölçer, birlikte tamamlarız.
Raporda ne alırsınız?
Toz bölgeleri haritası ve ekipmanın sıcaklık sınırları kontrolü. Temizlik ve tabaka kontrolünün kontrol planı, koruyucu önlem ihtiyaçları, aksiyon planı ve alan kuralları.
Sık sorulanlar
Tozumuz için laboratuvar testi gerekir mi?
Her zaman değil. Benzer tozlar için yayımlanmış veriler birçok durumda yeterli olabilir. Sonuç bu verilere çok duyarlıysa veya toz özelse (örneğin ince metal tozu), test önerilir. Raporda her verinin nereden geldiği yazılır.
Siloya patlama kapağı gerekir mi?
Bu, silonun hacmine ve dayanımına, tozun patlama şiddetine ve silonun konumuna bağlıdır. PKD bu ihtiyacı belirler. Patlama tahliyesi veya bastırma sisteminin boyutlandırılması ise ayrı bir tasarım işidir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinize özgü sonucu, sahadaki bilgilere dayanan hesap belirler.