Kimya tesisleri ve laboratuvarlar için PKD

Risk nerede?

Reaktörler, karıştırıcılar, santrifüjler, kurutucular ve damıtma kolonları, solvent buharının ekipmanın içinde ve ekipman açıldığında dışarıda bulunabileceği yerlerdir. Yanıcı solvent içeren bir kaba toz eklemek, toz ile buharın birlikte bulunduğu hibrit karışımlar ve statik elektrik nedeniyle ayrıca risklidir. Laboratuvarda ise çeker ocaklar, solvent dolapları, gaz tüpleri ve solvent saklanan buzdolapları öne çıkar.

Reaktörlere katı ve sıvı besleme
Karıştırıcı, santrifüj ve filtreler
Kurutucular ve solvent geri kazanımı
Tank, dolum ve boşaltma
Numune alma noktaları
Çeker ocaklar ve solvent dolapları
Gaz tüpleri (hidrojen, asetilen, LPG)
Atık solvent kapları

Yüksek sıcaklık ve basınçtaki proses koşulları, reaksiyon tehlikeleri ve büyük kaza senaryoları proses güvenliği çalışmalarıyla (örneğin HAZOP) ele alınır. PKD bu çalışmalarla birlikte değerlendirilir, onların yerine geçmez.

Uzman notu
Kimya tesislerinde en riskli anlardan biri, yanıcı solvent içeren bir reaktöre torbadan toz eklenmesidir. Dökülen toz statik yük taşır, açık ağızdan da buhar dışarı çıkar. Bu yüzden katı besleme yöntemini, inertlemenin nasıl doğrulandığını ve topraklamayı ayrı ayrı inceleriz. Laboratuvarlarda sık gözden kaçan nokta ise solvent saklanan sıradan buzdolabıdır: içi kapalı bir hacimdir ve termostatı bir tutuşturucu kaynaktır.
O. Ferhat ANAÇ

Nasıl değerlendiriyoruz?

Kimyasal envanteri. Bütün maddeler güvenlik bilgi formlarıyla listelenir. Parlama noktası, patlama sınırları, gaz grubu ve tutuşma sıcaklığı belirlenir; proses sıcaklığında kullanılan maddeler ayrıca işaretlenir.
Ekipmanın içi. Reaktör, tank ve kurutucuların içinde patlayıcı ortam olup olmadığı, inertleme varsa nasıl izlendiği değerlendirilir.
Açma ve aktarma. Besleme, numune alma, filtre değişimi ve temizlik gibi ekipmanın açıldığı işler salınım kaynağı olarak ele alınır.
Havalandırma. Genel havalandırma, lokal emiş ve çeker ocakların debileri ölçülür ya da belgelerden alınır.
Statik elektrik ve tutuşturucu kaynaklar. Topraklama, kap malzemeleri, katı besleme, sıcak yüzeyler ve laboratuvar cihazları değerlendirilir.

Sık gördüğümüz eksikler

Kimyasal envanterinin eksik olması, ara ürünlerin ve atıkların unutulması.
İnertlemenin varsayılması; oksijen ölçümü ve alarm olmadan ona güvenilmesi.
Toz beslemede topraklamanın ve uygun torba tipinin sorgulanmaması.
Numune alma ve filtre değişimi gibi açma işlerinin değerlendirilmemesi.
Laboratuvarda solventlerin sıradan buzdolabında saklanması.
Gaz tüplerinin sabitlenmemesi, kullanılmayan tüplerin laboratuvarda bekletilmesi.

Sizden isteyeceklerimiz

Kimyasal listesi ve GBF'ler
Proses akış şemaları ve P&ID'ler
Ekipman listesi ve tasarım koşulları
İnertleme ve havalandırma bilgileri
Varsa HAZOP veya proses risk değerlendirmesi
Ekipmanın Ex belgeleri ve topraklama ölçüm raporları

Elinizde olmayanları sahada ölçer, birlikte tamamlarız.

Raporda ne alırsınız?

Kimyasal envanteri ve tarama tablosu, ekipmanın içi ve çevresi için hesap föyleri ve bölge haritaları. Bunların yanında inertleme ve statik elektrik önlemleri, kontrol planı, aksiyon planı ve alan kuralları.

Sık sorulanlar

Laboratuvarımızda küçük miktarlar var. PKD gerekir mi?

Değerlendirme gerekir. Sonuç çoğu zaman çeker ocakların ve solvent dolaplarının çevresiyle sınırlı kalır. Önemli olan, solvent saklama, gaz tüpleri ve atık kapları için kuralların açıkça yazılmasıdır.

HAZOP çalışmamız var. Ayrıca PKD gerekir mi?

Evet. HAZOP proses sapmalarını inceler. PKD ise patlayıcı ortam bölgelerini, ekipmanın uygunluğunu ve Yönetmeliğin istediği diğer içeriği kapsar. İki çalışma birbirini besler ve birlikte ele alınabilir.

Reaktörlerimiz azotla inertleniyor. Bölge çıkmaz mı?

İnertleme bölgeyi küçültebilir ya da ortadan kaldırabilir. Bunun için azotun her koşulda yeterli olduğunun izlenmesi gerekir: oksijen ölçümü, alarm ve kesintide ne olacağı. Raporda inertlemenin hangi kararı desteklediği ve nasıl doğrulandığı yazılır.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinize özgü sonucu, sahadaki bilgilere dayanan hesap belirler.