Temel değerler
Kaynak: IEC 60079-20-1:2010 veri tablosu ile GESTIS'in (IFA, Ekim 2026) derlemesi; aralığın ihtiyatlı ucu (en düşük LEL, parlama noktası ve AIT, en yüksek UEL); gaz grubu GESTIS'ten.
Patlama aralığı ve ppm karşılıkları
p-Ksilen havayla hacimce %0,9 ile %7,6 arasında karıştığında tutuşabilir. LEL'in altında karışım tutuşmak için fazla zayıf, UEL'in üstünde fazla zengindir. Zengin karışım havayla seyreldiğinde aralığa yeniden girer; bu yüzden üst sınırın üstü de güvenli sayılmaz.
Alt patlama sınırının ppm ve g/m³ karşılıkları. Gaz dedektörünün %LEL göstergesini ölçüm raporundaki ppm değerleriyle karşılaştırmaya yarar.
| Derişim | ppm | g/m³ (20 °C) |
|---|---|---|
| 1 LEL (%100 LEL) | 9.000 | 39,7 |
| %20 LEL | 1.800 | 7,94 |
| %10 LEL | 900 | 3,97 |
Havadan hafif mi, ağır mı?
p-Ksilen buharı havadan ağırdır: bağıl yoğunluğu 3,67 (hava = 1). Sızan buhar zemine çöker; çukur, kanal, rögar ve bodrumlarda birikebilir ve zemin boyunca uzağa yayılabilir.
Parlama noktası ve sıvı kategorisi
p-Ksilenin parlama noktası 25 °C, kaynama noktası 138,3 °C.
Parlama noktası 23 ile 60 °C arasında olduğu için CLP Tüzüğü ve SEA Yönetmeliği'ne göre Kategori 3 yanıcı sıvıdır: H226 “Alevlenir sıvı ve buhar”, uyarı kelimesi “Dikkat”.
Oda sıcaklığında (20 °C) sıvının üstünde tutuşabilir derişimde buhar oluşmaz. Sıvı parlama noktasına kadar ısındığında, örneğin sıcak bir proseste, ısıtılan bir kapta ya da sıcak havada, ya da basınç altında püskürtüldüğünde (sis) patlayıcı ortam oluşabilir. Sis, parlama noktasının altındaki sıcaklıklarda da tutuşabilir.
Başka bir sıvı için yanıcı sıvı kategorisi aracını kullanabilirsiniz. Parlama noktasının bölge kararındaki yeri parlama noktası yazısında. Ürünün etiketi ve güvenlik bilgi formu esas alınır; karışımlarda değerler farklıdır.
Ex ekipman seçimi
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı 535 °C. Bölgedeki ekipmanın en yüksek yüzey sıcaklığı bunun altında kalmalıdır: bütün sıcaklık sınıfları (T1–T6) uygundur.
- T1450 °C uygun
- T2300 °C uygun
- T3200 °C uygun
- T4135 °C uygun
- T5100 °C uygun
- T685 °C uygun
- IIA uygun
- IIB uygun
- IIC uygun
Gaz grubu IIA: IIA, IIB ya da IIC işaretli ekipman kullanılabilir. Koruma seviyesi (EPL: Ga, Gb, Gc) ise maddeye göre değil bölgeye göre seçilir; bölge, patlamadan korunma dokümanında salınım ve havalandırma hesabıyla belirlenir. Sertifikadaki özel koşullar (X) ve ortam sıcaklığı aralığı ayrıca kontrol edilir.
Nerede karşılaşılır?
Ticari ksilenin izomerlerinden biridir; boya ve tinerlerde çözücü olarak bulunur. Saf hâliyle PET şişe ve polyester elyafın ham maddesi olan tereftalik asidin üretiminde kullanılır.
Bu değerler PKD'nin neresinde durur?
- Madde özellikleri. Dokümanın ilk adımı, tesisteki her yanıcı maddenin bu değerlerini kaynağıyla yazmaktır.
- Bölge sınıflandırması. Alt patlama sınırı ve yoğunluk, salınım hesabının ve bölgenin hangi yöne uzanacağının girdileridir.
- Ekipman seçimi. Sıcaklık sınıfı ve gaz grubu, bölgedeki Ex ekipmanın uygunluğunu belirler.
Bu sayfa bölge kararı vermez. Bölgenin türü ve büyüklüğü; salınımın nerede, ne sıklıkta ve ne kadar olduğuna ve havalandırmaya göre hesaplanır.
Kaynaklar
Patlama sınırları, tutuşma sıcaklığı, gaz grubu, parlama ve kaynama noktası: IEC 60079-20-1:2010 veri tablosu ile GESTIS'in (IFA, Ekim 2026) derlemesi; aralığın ihtiyatlı ucu (en düşük LEL, parlama noktası ve AIT, en yüksek UEL); gaz grubu GESTIS'ten.
Bağıl yoğunluk mol kütlesinden hesaplanmıştır (M / 28,96). ppm ve g/m³ karşılıkları 20 °C ve 1 atm içindir (molar hacim 24,055 L/mol). Sıcaklık sınıfı, yüzey sıcaklığının tutuşma sıcaklığının altında kalması kuralıyla bulunmuştur.
Molekül modeli: PubChem 3B konformerinden çizilmiştir (PubChem CID 7809).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinizdeki madde için ürünün güncel güvenlik bilgi formu (Bölüm 9) ve ilgili standartlar esas alınır. Bütün maddeler patlama sınırları tablosunda.
Sık sorulanlar
p-Ksilenin alt patlama sınırı (LEL) kaç ppm?
Hacimce %0,9, yani 9.000 ppm. %10 LEL 900 ppm'e, %20 LEL 1.800 ppm'e karşılık gelir.
p-Ksilen havadan ağır mı?
Evet, buharı havadan ağırdır. Bağıl yoğunluğu 3,67 (hava = 1): sızan buhar zemine çöker; çukur, kanal ve rögarlarda birikebilir.
p-Ksilen için hangi Ex ekipman uygundur?
Sıcaklık sınıfı olarak T1–T6 arasındaki bütün sınıflar; gaz grubu olarak IIA, IIB ya da IIC işaretli ekipman uygundur. Koruma seviyesi (EPL) ise maddeye değil, patlamadan korunma dokümanında belirlenen bölgeye göre seçilir.
p-Ksilenin parlama noktası kaç derece?
25 °C. CLP'ye göre Kategori 3 yanıcı sıvıdır (H226).
