Temel değerler
Kaynak: IEC 60079-20-1:2010 veri tablosu ile GESTIS'in (IFA, Ekim 2026) derlemesi; aralığın ihtiyatlı ucu (en düşük LEL, parlama noktası ve AIT, en yüksek UEL); gaz grubu GESTIS'ten.
Patlama aralığı ve ppm karşılıkları
Dimetilformamid havayla hacimce %1,8 ile %16 arasında karıştığında tutuşabilir. LEL'in altında karışım tutuşmak için fazla zayıf, UEL'in üstünde fazla zengindir. Zengin karışım havayla seyreldiğinde aralığa yeniden girer; bu yüzden üst sınırın üstü de güvenli sayılmaz.
Alt patlama sınırının ppm ve g/m³ karşılıkları. Gaz dedektörünün %LEL göstergesini ölçüm raporundaki ppm değerleriyle karşılaştırmaya yarar.
| Derişim | ppm | g/m³ (20 °C) |
|---|---|---|
| 1 LEL (%100 LEL) | 18.000 | 54,7 |
| %20 LEL | 3.600 | 10,94 |
| %10 LEL | 1.800 | 5,47 |
Havadan hafif mi, ağır mı?
Dimetilformamid buharı havadan ağırdır: bağıl yoğunluğu 2,52 (hava = 1). Sızan buhar zemine çöker; çukur, kanal, rögar ve bodrumlarda birikebilir ve zemin boyunca uzağa yayılabilir.
Parlama noktası ve sıvı kategorisi
Dimetilformamidin parlama noktası 58 °C, kaynama noktası 152,8 °C.
Parlama noktası 23 ile 60 °C arasında olduğu için CLP Tüzüğü ve SEA Yönetmeliği'ne göre Kategori 3 yanıcı sıvıdır: H226 “Alevlenir sıvı ve buhar”, uyarı kelimesi “Dikkat”.
Oda sıcaklığında (20 °C) sıvının üstünde tutuşabilir derişimde buhar oluşmaz. Sıvı parlama noktasına kadar ısındığında, örneğin sıcak bir proseste, ısıtılan bir kapta ya da sıcak havada, ya da basınç altında püskürtüldüğünde (sis) patlayıcı ortam oluşabilir. Sis, parlama noktasının altındaki sıcaklıklarda da tutuşabilir.
Başka bir sıvı için yanıcı sıvı kategorisi aracını kullanabilirsiniz. Parlama noktasının bölge kararındaki yeri parlama noktası yazısında. Ürünün etiketi ve güvenlik bilgi formu esas alınır; karışımlarda değerler farklıdır.
Ex ekipman seçimi
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı 440 °C. Bölgedeki ekipmanın en yüksek yüzey sıcaklığı bunun altında kalmalıdır: T2, T3, T4, T5 ve T6 uygundur; T1 sınıfının üst sınırı tutuşma sıcaklığının altında kalmadığı için uygun değildir.
- T1450 °C uygun değil
- T2300 °C uygun
- T3200 °C uygun
- T4135 °C uygun
- T5100 °C uygun
- T685 °C uygun
- IIA uygun
- IIB uygun
- IIC uygun
Gaz grubu IIA: IIA, IIB ya da IIC işaretli ekipman kullanılabilir. Koruma seviyesi (EPL: Ga, Gb, Gc) ise maddeye göre değil bölgeye göre seçilir; bölge, patlamadan korunma dokümanında salınım ve havalandırma hesabıyla belirlenir. Sertifikadaki özel koşullar (X) ve ortam sıcaklığı aralığı ayrıca kontrol edilir.
Nerede karşılaşılır?
Poliüretan kaplamalarda (suni deri), akrilik elyaf üretiminde ve ilaç ve kimya sentezlerinde çözücü olarak kullanılır. Üreme sağlığına zararlı bir maddedir: sağlık riski de ayrıca değerlendirilir. Kısaca DMF olarak anılır.
Bu değerler PKD'nin neresinde durur?
- Madde özellikleri. Dokümanın ilk adımı, tesisteki her yanıcı maddenin bu değerlerini kaynağıyla yazmaktır.
- Bölge sınıflandırması. Alt patlama sınırı ve yoğunluk, salınım hesabının ve bölgenin hangi yöne uzanacağının girdileridir.
- Ekipman seçimi. Sıcaklık sınıfı ve gaz grubu, bölgedeki Ex ekipmanın uygunluğunu belirler.
Bu sayfa bölge kararı vermez. Bölgenin türü ve büyüklüğü; salınımın nerede, ne sıklıkta ve ne kadar olduğuna ve havalandırmaya göre hesaplanır.
Kaynaklar
Patlama sınırları, tutuşma sıcaklığı, gaz grubu, parlama ve kaynama noktası: IEC 60079-20-1:2010 veri tablosu ile GESTIS'in (IFA, Ekim 2026) derlemesi; aralığın ihtiyatlı ucu (en düşük LEL, parlama noktası ve AIT, en yüksek UEL); gaz grubu GESTIS'ten.
Bağıl yoğunluk mol kütlesinden hesaplanmıştır (M / 28,96). ppm ve g/m³ karşılıkları 20 °C ve 1 atm içindir (molar hacim 24,055 L/mol). Sıcaklık sınıfı, yüzey sıcaklığının tutuşma sıcaklığının altında kalması kuralıyla bulunmuştur.
Molekül modeli: Wikimedia Commons, DMF-3D-balls.png (kamu malı).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinizdeki madde için ürünün güncel güvenlik bilgi formu (Bölüm 9) ve ilgili standartlar esas alınır. Bütün maddeler patlama sınırları tablosunda.
Sık sorulanlar
Dimetilformamidin alt patlama sınırı (LEL) kaç ppm?
Hacimce %1,8, yani 18.000 ppm. %10 LEL 1.800 ppm'e, %20 LEL 3.600 ppm'e karşılık gelir.
Dimetilformamid havadan ağır mı?
Evet, buharı havadan ağırdır. Bağıl yoğunluğu 2,52 (hava = 1): sızan buhar zemine çöker; çukur, kanal ve rögarlarda birikebilir.
Dimetilformamid için hangi Ex ekipman uygundur?
Sıcaklık sınıfı olarak T2, T3, T4, T5 ya da T6 (T1 uygun değil); gaz grubu olarak IIA, IIB ya da IIC işaretli ekipman uygundur. Koruma seviyesi (EPL) ise maddeye değil, patlamadan korunma dokümanında belirlenen bölgeye göre seçilir.
Dimetilformamidin parlama noktası kaç derece?
58 °C. CLP'ye göre Kategori 3 yanıcı sıvıdır (H226).
