Temel değerler
Kaynak: GESTIS madde veritabanı (IFA, Ekim 2026). Benzin bir karışımdır; GESTIS değerleri yaklaşıktır (LEL ve UEL yaklaşık, tutuşma sıcaklığı yaklaşık 220 °C, parlama noktası −35 °C'nin altında, kaynama aralığı 30–215 °C). Ürünün güvenlik bilgi formu esas alınır.
Patlama aralığı ve ppm karşılıkları
Benzin havayla hacimce %0,6 ile %8 arasında karıştığında tutuşabilir. LEL'in altında karışım tutuşmak için fazla zayıf, UEL'in üstünde fazla zengindir. Zengin karışım havayla seyreldiğinde aralığa yeniden girer; bu yüzden üst sınırın üstü de güvenli sayılmaz.
Alt patlama sınırının ppm karşılıkları. Gaz dedektörünün %LEL göstergesini ölçüm raporundaki ppm değerleriyle karşılaştırmaya yarar. Karışımın mol kütlesi tek bir değer olmadığı için g/m³ karşılığı verilmez; dedektörün hangi gaza göre kalibre edildiği ayrıca kontrol edilir.
| Derişim | ppm |
|---|---|
| 1 LEL (%100 LEL) | 6.000 |
| %20 LEL | 1.200 |
| %10 LEL | 600 |
Havadan hafif mi, ağır mı?
Benzin buharı havadan ağırdır: bileşenlerinin mol kütlesi havanınkinin (29 g/mol) birkaç katıdır. Sızan sıvıdan çıkan buhar zemine çöker; çukur, kanal, rögar ve bodrumlarda birikebilir ve zemin boyunca uzağa yayılabilir.
Parlama noktası ve sıvı kategorisi
Benzinin parlama noktası −35 °C'nin altında, kaynama aralığı 30–215 °C. Oda sıcaklığı (20 °C) bu değerin üstünde olduğu için sıvı açıkta durduğunda ya da döküldüğünde yüzeyinin üstünde tutuşabilir buhar oluşabilir.
Parlama noktası 23 °C'nin altında ve kaynama noktası en çok 35 °C olduğu için CLP Tüzüğü ve SEA Yönetmeliği'ne göre Kategori 1 yanıcı sıvıdır: H224 “Aşırı alevlenir sıvı ve buhar”, uyarı kelimesi “Tehlike”.
Benzin çok uçucudur. Parlama noktası −35 °C'nin altında olduğu için kışın da açık kapta, dökülmede ve tank havalandırma ucunda tutuşabilir buhar oluşur. Akaryakıt istasyonlarında dispenserler, tank menhol ve havalandırma uçları ile tanker boşaltma noktası bu yüzden salınım kaynağı olarak değerlendirilir.
Başka bir sıvı için yanıcı sıvı kategorisi aracını kullanabilirsiniz. Parlama noktasının bölge kararındaki yeri parlama noktası yazısında. Ürünün etiketi ve güvenlik bilgi formu esas alınır; karışımlarda değerler farklıdır.
Ex ekipman seçimi
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı 220 °C. Bölgedeki ekipmanın en yüksek yüzey sıcaklığı bunun altında kalmalıdır: T3, T4, T5 ve T6 uygundur; T1 ve T2 sınıflarının üst sınırı tutuşma sıcaklığının altında kalmadığı için uygun değildir.
- T1450 °C uygun değil
- T2300 °C uygun değil
- T3200 °C uygun
- T4135 °C uygun
- T5100 °C uygun
- T685 °C uygun
- IIA uygun
- IIB uygun
- IIC uygun
Gaz grubu IIA: IIA, IIB ya da IIC işaretli ekipman kullanılabilir. Koruma seviyesi (EPL: Ga, Gb, Gc) ise maddeye göre değil bölgeye göre seçilir; bölge, patlamadan korunma dokümanında salınım ve havalandırma hesabıyla belirlenir. Sertifikadaki özel koşullar (X) ve ortam sıcaklığı aralığı ayrıca kontrol edilir.
Nerede karşılaşılır?
Akaryakıt istasyonlarında, yakıt tankı ve dolum noktalarında, benzinli jeneratör ve iş makinelerinin bulunduğu alanlarda ve oto servislerinde bulunur. Kanserojen bileşenler (benzen) içerir: sağlık riski de ayrıca değerlendirilir.
Bu değerler PKD'nin neresinde durur?
- Madde özellikleri. Dokümanın ilk adımı, tesisteki her yanıcı maddenin bu değerlerini kaynağıyla yazmaktır.
- Bölge sınıflandırması. Alt patlama sınırı ve yoğunluk, salınım hesabının ve bölgenin hangi yöne uzanacağının girdileridir.
- Ekipman seçimi. Sıcaklık sınıfı ve gaz grubu, bölgedeki Ex ekipmanın uygunluğunu belirler.
Bu sayfa bölge kararı vermez. Bölgenin türü ve büyüklüğü; salınımın nerede, ne sıklıkta ve ne kadar olduğuna ve havalandırmaya göre hesaplanır.
Kaynaklar
Patlama sınırları, tutuşma sıcaklığı, gaz grubu, parlama ve kaynama noktası: GESTIS madde veritabanı (IFA, Ekim 2026). Benzin bir karışımdır; GESTIS değerleri yaklaşıktır (LEL ve UEL yaklaşık, tutuşma sıcaklığı yaklaşık 220 °C, parlama noktası −35 °C'nin altında, kaynama aralığı 30–215 °C). Ürünün güvenlik bilgi formu esas alınır.
Karışımın tek bir mol kütlesi olmadığı için bağıl yoğunluk sayı olarak verilmez; ppm karşılıkları hacimce yüzdeden (× 10.000) bulunmuştur. Sıcaklık sınıfı, yüzey sıcaklığının tutuşma sıcaklığının altında kalması kuralıyla bulunmuştur.
Molekül modeli (temsili bileşen: izooktan (2,2,4-trimetilpentan)): Wikimedia Commons, Isooctane-3D-balls.png (kamu malı).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinizdeki madde için ürünün güncel güvenlik bilgi formu (Bölüm 9) ve ilgili standartlar esas alınır. Bütün maddeler patlama sınırları tablosunda.
Sık sorulanlar
Benzinin alt patlama sınırı (LEL) kaç ppm?
Hacimce %0,6, yani 6.000 ppm. %10 LEL 600 ppm'e, %20 LEL 1.200 ppm'e karşılık gelir.
Benzin havadan ağır mı?
Evet, buharı havadan ağırdır: bileşenlerinin mol kütlesi havanınkinin birkaç katıdır. Sızan sıvının buharı zemine çöker; çukur, kanal ve rögarlarda birikebilir.
Benzin için hangi Ex ekipman uygundur?
Sıcaklık sınıfı olarak T3, T4, T5 ya da T6 (T1 ve T2 uygun değil); gaz grubu olarak IIA, IIB ya da IIC işaretli ekipman uygundur. Koruma seviyesi (EPL) ise maddeye değil, patlamadan korunma dokümanında belirlenen bölgeye göre seçilir.
Benzinin parlama noktası kaç derece?
−35 °C'nin altında. Oda sıcaklığı bu değerin üstünde olduğu için açık kapta ya da dökülmede tutuşabilir buhar oluşabilir. CLP'ye göre Kategori 1 yanıcı sıvıdır (H224).