Temel değerler
Kaynak: GESTIS madde veritabanı (IFA, Ekim 2026).
Patlama aralığı ve ppm karşılıkları
Hidrojen sülfür havayla hacimce %3,9 ile %50,2 arasında karıştığında tutuşabilir. LEL'in altında karışım tutuşmak için fazla zayıf, UEL'in üstünde fazla zengindir. Zengin karışım havayla seyreldiğinde aralığa yeniden girer; bu yüzden üst sınırın üstü de güvenli sayılmaz.
Alt patlama sınırının ppm ve g/m³ karşılıkları. Gaz dedektörünün %LEL göstergesini ölçüm raporundaki ppm değerleriyle karşılaştırmaya yarar.
| Derişim | ppm | g/m³ (20 °C) |
|---|---|---|
| 1 LEL (%100 LEL) | 39.000 | 55,3 |
| %20 LEL | 7.800 | 11,05 |
| %10 LEL | 3.900 | 5,53 |
Havadan hafif mi, ağır mı?
Hidrojen sülfür havadan ağırdır: bağıl yoğunluğu 1,18 (hava = 1). Sızan gaz zemine çöker; çukur, kanal, rögar ve bodrumlarda birikebilir ve zemin boyunca uzağa yayılabilir.
Ex ekipman seçimi
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı 270 °C. Bölgedeki ekipmanın en yüksek yüzey sıcaklığı bunun altında kalmalıdır: T3, T4, T5 ve T6 uygundur; T1 ve T2 sınıflarının üst sınırı tutuşma sıcaklığının altında kalmadığı için uygun değildir.
- T1450 °C uygun değil
- T2300 °C uygun değil
- T3200 °C uygun
- T4135 °C uygun
- T5100 °C uygun
- T685 °C uygun
- IIA uygun değil
- IIB uygun
- IIC uygun
Gaz grubu IIB: IIB ya da IIC işaretli ekipman kullanılabilir. Koruma seviyesi (EPL: Ga, Gb, Gc) ise maddeye göre değil bölgeye göre seçilir; bölge, patlamadan korunma dokümanında salınım ve havalandırma hesabıyla belirlenir. Sertifikadaki özel koşullar (X) ve ortam sıcaklığı aralığı ayrıca kontrol edilir.
Nerede karşılaşılır?
Atıksu arıtma tesislerinde, kanalizasyon ve pompa istasyonlarında, biyogaz tesislerinde, rafinerilerde ve deri işleme (tabakhane) tesislerinde oluşur. Çok zehirli bir gazdır: zehirlenme riski patlama sınırının çok altındaki derişimlerde başlar ve yüksek derişimde koku alınmaz olur. Gaz dedektörü ve havalandırma bu yüzden ayrıca değerlendirilir.
Bu değerler PKD'nin neresinde durur?
- Madde özellikleri. Dokümanın ilk adımı, tesisteki her yanıcı maddenin bu değerlerini kaynağıyla yazmaktır.
- Bölge sınıflandırması. Alt patlama sınırı ve yoğunluk, salınım hesabının ve bölgenin hangi yöne uzanacağının girdileridir.
- Ekipman seçimi. Sıcaklık sınıfı ve gaz grubu, bölgedeki Ex ekipmanın uygunluğunu belirler.
Bu sayfa bölge kararı vermez. Bölgenin türü ve büyüklüğü; salınımın nerede, ne sıklıkta ve ne kadar olduğuna ve havalandırmaya göre hesaplanır.
Kaynaklar
Patlama sınırları, tutuşma sıcaklığı, gaz grubu, parlama ve kaynama noktası: GESTIS madde veritabanı (IFA, Ekim 2026).
Bağıl yoğunluk mol kütlesinden hesaplanmıştır (M / 28,96). ppm ve g/m³ karşılıkları 20 °C ve 1 atm içindir (molar hacim 24,055 L/mol). Sıcaklık sınıfı, yüzey sıcaklığının tutuşma sıcaklığının altında kalması kuralıyla bulunmuştur.
Molekül modeli: Wikimedia Commons, Hydrogen-sulfide-3D-balls.png (kamu malı).
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinizdeki madde için ürünün güncel güvenlik bilgi formu (Bölüm 9) ve ilgili standartlar esas alınır. Bütün maddeler patlama sınırları tablosunda.
Sık sorulanlar
Hidrojen sülfürün alt patlama sınırı (LEL) kaç ppm?
Hacimce %3,9, yani 39.000 ppm. %10 LEL 3.900 ppm'e, %20 LEL 7.800 ppm'e karşılık gelir.
Hidrojen sülfür havadan ağır mı?
Evet. Bağıl yoğunluğu 1,18 (hava = 1): sızan gaz zemine çöker; çukur, kanal ve rögarlarda birikebilir.
Hidrojen sülfür için hangi Ex ekipman uygundur?
Sıcaklık sınıfı olarak T3, T4, T5 ya da T6 (T1 ve T2 uygun değil); gaz grubu olarak IIB ya da IIC işaretli ekipman uygundur. Koruma seviyesi (EPL) ise maddeye değil, patlamadan korunma dokümanında belirlenen bölgeye göre seçilir.
Hidrojen sülfürün kendiliğinden tutuşma sıcaklığı kaç derece?
270 °C. Bu sıcaklıktaki bir yüzeye değen karışım alev ya da kıvılcım olmadan tutuşabilir; bu yüzden ekipmanın yüzey sıcaklığı bu değerin altında kalmalıdır (en az T3).